Egypte staat bekend als bakermat van de oude Egyptische beschaving, met zijn tempels, hiërogliefen, mummies en natuurlijk de piramiden. Minder bekend van Egypte is het middeleeuwse erfgoed, de hoffelijke verstandhouding tussen Koptische christenen en moslims en de kenmerkende oude kerken, kloosters en moskeeën in het Egyptische landschap. Egypte spreekt tot de verbeelding van veel westerse toeristen en is een van de populairste toeristische bestemmingen wereldwijd.
Onze correspondente in Egypte is Neveen Shalaby, zij woont in Cairo. Klik hier voor haar profiel en filmpjes.
Feiten en cijfers
Aantal inwoners: 81.713.517 inwoners
Hoofdstad: Cairo
Onafhankelijk: sinds februari 1922 (van Engeland)
Staatsvorm: Arabische Republiek van Egypte
Talen: Arabisch (officiële taal), Engels en Frans
Oppervlakte: 1.001.450 vierkante kilometer (24 maal Nederland)
Armoedegrens : 30% onder de armoedegrens (1 tot 2 dollar per dag)
Religie: Islamitisch, vooral Soeni (90%), Koptisch (9%) overige christelijk (1%)
Gemiddelde levensverwachting : 72 jaar (man 69 jaar, vrouw 74 jaar)
Hiv-aids: naar schatting 12.000 Egyptenaren hebben hiv/aids
Internetgebruikers: zes miljoen Egyptenaren zijn geregeld online
Typisch Egyptisch
Hasj is beter dan bier
De islamisering van de Egyptische maatschappij is goed zichtbaar in het eens zo bruisende leven van Cairo. Cafés moeten aan steeds strengere eisen voldoen. Bareigenaars moeten hun alcoholvergunning elk jaar verlengen, de vergunning wordt ingetrokken als een bar sluit. Een nieuwe vergunning bemachtigen is in de praktijk vrijwel onmogelijk. Het woord ‘bar’ is sinds enkele jaren verboden en ook het aanstootgevende alcohol mag niet van buitenaf zichtbaar zijn. Van de ongeveer veertig bars die nog over zijn in het centrum van Cairo, is meer dan 80% in handen van christenen. ‘Moslims willen niets meer met alcohol te maken hebben’, zegt barman Ehab Anwar. ‘Dat was vroeger niet zo. Toen werd er niet moeilijk over gedaan.’ Bier en wijn hebben onder moslims plaatsgemaakt voor thee en waterpijp. De jongeren zijn massaal overgestapt op hasj, omdat daaraan minder religieuze bezwaren kleven.’ (Lees meer in Trouw)
Gemarineerde ezel
Mohamed Khalifa zat dromerig langs de oever van de Nijl. Hij had honger, maar geen geld, een dagelijks dillemma van veel Egyptenaren. Op dat moment dreef een dode ezel voorbij, Khalifa kreeg een ingeving. Hij vilde snel de ezel en hakte het in stukken. Vervolgens nog wat kruiden erover, om de stank te verhullen, en Khalifa kon het vlees voor een spotprijs aanbieden. Het liep al snel storm en samen met een partner breidde hij zijn onderneming snel uit en verkocht hij binnen enkele weken zijn ingevroren vlees ook aan hotels en restaurants in Cairo. Ondertussen had hij het assortiment uitgebreid met honden, katten en kleine knaagdieren waarvan hij gehakt maakte.
Het ging hem niet om geld, bezwoer hij de rechtbank nadat hij was betrapt met een vers kadaver aan de oever van de Nijl. De razende inflatie en gestegen voedselprijzen dwingen meer dan de helft van de Egyptische bevolking tot vegetarisme. Khalifa beriep zich voor de rechtbank dan ook op zijn goede bedoelingen. Hij had geen spijt. Door hem konden arme mensen zich immers ‘ weer even mens voelen’. Zijn argument raakte een gevoelige snaar. Ondanks de snel groeiende economie is het aantal mensen dat het van minder dan twee dollar per dag moet doen aan het oplopen naar veertig procent.
Trouwen met of zonder Koran in de hand
De eerste vrouw in de islamitische wereld die paren mag trouwen én scheiden woont in Egypte. De benoeming van juriste Amal Soliman tot ambtenaar burgerlijke stand leidde meteen tot ophef. ‘Tradities kunnen doorbroken worden,’ zegt de 32-jarige Soliman. Ze kreeg het idee voor dit beroep toen haar oom, die lang ambtenaar burgerlijke stand was, vorig jaar overleed. De vrouw wil bovendien geld verdienen, zodat haar gezin kan verhuizen naar een ruimere woning. Samen met haar man haalde ze referenties op van tien mannen uit haar stad, 90 kilometer ten noordoosten van Cairo. ` Zij moesten bevestigen dat ik een goed mens ben.’ Soliman heeft tevens de steun van de hoogste islamitische leider. Ook de minister van Justitie is akkoord. Onder de tegenstanders zijn mannen en vrouwen. Als zij ongesteld is, mag zij de Koran niet vastpakken. Soliman: `Ik hoef de Koran niet vast te pakken als ik twee mensen in de echt verbind.’
Bang voor vrijheid
Weblogs maken de Egytische overheid zenuwachtig. Een Egyptische blogger werd vorig jaar veroordeeld tot vier jaar cel wegens het beledigen van de islam. Het jaar daarvoor arresteerden de autoriteiten zes bloggers die echter allen na een paar weken cel, en een flink pak slaag, weer naar huis zijn gestuurd. Niet bij Solleiman Amer, blognaam Karim Amer (karam903.blogspot.com). De 22 jarige jongen uit Alexandrië is de eerste Egyptenaar die wegens publicaties op internet is veroordeeld. In een artikel noemde Karim de Ramadan ‘de maand van deceptie’, een belediging waardoor hij zich volgens de rechtbank schuldig maakt aan ‘minachting van religie’. Dalia Ziada, een activiste van het Interfaith Blogger Network waarvan Karim deel uitmaakte, ziet de veroordeling als een duidelijke boodschap. `Internet was de enige mogelijkheid tot vrije meningsuiting in Egypte. De regering is bang voor die vrijheid. Nu moeten we allemaal uitkijken wat we schrijven.’ (Lees meer in Trouw)
Dromen van een Arabische lente
Van probleemwijkmeisje tot topdiplomaat in de Arabische wereld, zo kan je de carrière van Petra Stienen (42) samenvatten. Stienen groeide op in een arme wijk van het toen nog oerkatholieke Roermond, ontvluchtte haar geboortestad toen ze achttien was, ging Arabisch studeren in Leiden, belandde in een studentenhuis met veel leden van het Leidse Corps. Na haar studie volgde Stienen het beroemde ‘diplomatenklasje’ van Buitenlandse Zaken en vervolgens was zij negen jaar lang mensenrechtendiplomaat in Caïro en Damascus.
Over het leven en werken van een vrouwelijke diplomaat in de Arabische wereld schreef ze het boek Dromen van een Arabische lente dat sinds april in de winkel ligt. Stienen vertelt hoe ze negen jaar lang probeerde de mensenrechten in die landen te verbeteren. Zo bezoekt ze bijvoorbeeld mensenrechtactivisten en gaat naar congressen over de positie van de vrouw. En passant schildert ze het leven van haar Syrische en Egyptische vriendinnen en vrienden. De een ontwikkelt zich van playboy tot fundamentalistische moslim, de ander scheidt van haar man en raakt steeds meer vrijgevochten. ‘De Arabische wereld is zo divers en complex. Het eendimensionale beeld dat wij in het westen hebben, hoop ik met mijn boek een klein beetje te kunnen corrigeren.’ Op de website van de uitgever staat een korte video van de boekpresentatie .
Links
Zeven Egyptische kranten in Kidon.
Rapport over Egypte van Reporters without Borders.
Al wordt alcohol in Egypte steeds schaarser, een van de mooist gelegen Hard Rock cafés ter wereld is Cairo Café, aan de oevers van de Nijl.
Met de lancering van Nijl FM luidde Nile Radio Productions een nieuw tijdperk in voor de wereld van radio-entertainment in Caïro. Nijl FM is gericht op innovatie van de radiomarkt, nieuwe en spannende radio-platfora bieden en de standaard voor de radio-industrie worden in het Midden-Oosten en Afrika. Al is de website nog steeds ‘under construction’Een programma overzicht staat hier. Je kunt Nile FM ook online luisteren.
