Of het om de inheemse stammen van Zuid-Afrika gaat of juist de sloppenwijken, maakt voor Metropoliscorrespondent Lwandi niet uit. Hij belicht verschillende kanten van zijn land en maakte al mooie reportages. Tijd om hem in de schijnwerpers te zetten met een collage van zijn werk.
Get the Flash Player to see this player.
Allereerst: namens ons allen hier in Hilversum en natuurlijk ook de correspondenten in de rest van de wereld: een prachtig mooi en blikverruimend 2010 gewenst!
De kerstboom ligt alweer op straat maar wij houden de kerstgedachte er graag nog even in. Want dankzij donaties van enkele bezoekers van deze website gaat het een heel stuk beter met Fazea, de vrouw uit Jemen die na een lange strijd scheidde van haar man maar daardoor met haar kinderen op straat belandde. Correspondent Mogib die de bijdrage in de uitzending van 27 november maakte meldt vanuit Sana’a:
“Eergisteren is Fazea verhuisd naar haar nieuwe appartement. De huur is voor de komende zes maanden betaald. Het is een bescheiden flatje met 2 kamers, een toilet en een kleine keuken. Niet gemeubileerd natuurlijk, maar van de donaties heb ik de belangrijkste dingen kunnen kopen: een gasfornuis, dekens, matrassen, een TV, borden en bestek. Ook heb ik wat eten kunnen kopen voor de komende maanden. De kinderen zullen binnenkort naar een school kunnen in de buurt. Geen van de buren weet trouwens van Fazea’s gescheiden status, dat maakt het makkelijker voor haar om te integreren. De komende tijd gaat Fazea wat nieuwe vaardigheden leren zodat ze in de toekomst zelf voor inkomen kan gaan zorgen.”
Veel mensen vroegen ons na het zien van het item over Fazea uit Jemen of er geen manier was om haar financieel te steunen. Zoveel, dat we besloten hebben om ook voor haar donaties via PayPal te accepteren. Wij zorgen dan dat het geld via correspondent Mogib bij haar terecht komt.
UPDATE: op 15 december was er zo’n 160 euro binnengekomen via Paypal. Dat bedrag hebben we via onze correspondent Mogib aan Fazea gegeven. Op dit moment is het niet langer mogelijk geld te doneren.
In Nederland kijkt niemand meer gek op van een vrouwelijke piloot, soldaat of burgemeester. Alleen de betaling van vrouwen en het aantal vrouwen aan de top blijft nog achter. Wij vinden in Nederland dat we heel ver zijn met de vrouwenemancipatie, maar hoe ver zijn ze in andere landen? In deze uitzending van Metropolis: vrouwen die het heft in eigen hand nemen.
In Nicaragua is de rolverdeling helder: de vrouwen werken zich het schompes, doen het huishouden en voeden de kinderen op. Mannen houden zich bezig met rokkenjagen, drinken en af en toe werken. En wanneer ze zonder werk komen te zitten, kijken ze toe hoe hun vrouw het huishouden doet. Correspondent Stef vraagt zich af waarom de vrouwen in zijn land daar niet tegen in opstand komen?
Uit Jemen komt een verhaal van een vrouw die wel voor zichzelf heeft gekozen. Omdat ze door haar man geslagen werd koos Fazea ervoor om te scheiden. De consequentie is dat ze nu met vier kinderen op straat leeft en bedelt. Voor vrouwen die van hun man af willen is geen enkele regeling in Jemen.
Iets verderop, in het meer liberale Libanon, vond correspondente Katia een groep vrouwen die wel succesvol de touwtjes in handen hebben genomen. Omdat de mannelijke taxichauffeurs vaak vrouwen lastig vallen en taxivervoer niet veilig was voor vrouwen, kozen zij ervoor om dit typische mannenberoep zelf te gaan uitoefenen. In hun ‘pink taxi’, met roze stropdas, doorkruisen ze nu Beirut op zoek naar vrouwelijke klanten. Maar ze beginnen pas met werken als ze elkaar uitgebreid opgemaakt hebben.
In buurland Israël vinden we tenslotte een verhaal over de meest vergaande vorm van emancipatie: daar zijn vrouwen niet alleen doorgedrongen tot de commando’s in het leger, maar spelen ze ook nog eens de baas over de mannen.
De schepen van Hollandse handelaren voeren langs Kaap de Goede Hoop. Deze zuidelijkste punt van Afrika lag precies halverwege hun reizen tussen de Oost en Holland. Vanaf 1652 richten ze hier een rustplaats in, om bij te komen van de zeereis en verse proviand te laden. Hieruit is Kaapstad in het huidige Zuid-Afrika ontstaan.
Onze correspondent in Zuid-Afrika is Shaun “Kritsi” Jonas. Klik hier voor zijn profiel en filmpjes.
Zuid Afrika in feiten en cijfers
Aantal inwoners: 43,8 miljoen
Hoofdstad: Pretoria
Onafhankelijk: sinds 1910
Staatsvorm: Republiek
Talen: zeer divers (meest gesproken: Zulu, Xhosa, Afrikaans, Engels, Setswana, Sesotho en Xitsonga)
Oppervlakte: 1.219.912 vierkante meter (29 keer Nederland)
Armoedegrens: 50% van de Zuid Afrikanen leeft onder de grens van 1 tot 2 dollar per dag
Religie: merendeels christelijk (hervormd, methodist, katholiek, etc.)
Gemiddelde leeftijd: mannen 43 jaar, vrouwen 41 jaar. Bij Zuid Afrika vermeldt het CIA Factbook expliciet dat door de gevolgen van aids de gemiddelde leeftijden in werkelijkheid lager zijn.
Hiv-aids: 5,3 miljoen Zuid Afrikanen heeft hiv/aids (2003)
Internetgebruikers: 5 miljoen (2005)
Typisch Zuid Afrikaans
Tijgers als bewakers
Vijfduizend moorden per jaar turft het politieapparaat in Johannesburg en Pretoria. Ter vergelijking: in Los Angeles schommelt het moordcijfer rond de 600 per jaar. Het overgrote deel van de moorden, en ontelbare berovingen en verkrachtingen, vindt plaats in zwarte townships als Alexandra en Soweto.
Echter, de angst is het diepst voelbaar in de minst geplaagde wijken, de suburbs waar de witte en zwarte welgestelden wonen. De kranten voeden deze angst door dagelijks op de voorpagina verslag te doen van het geweld: gezin overvallen in eigen huis, vrouw verkracht door drie jongens die over de muur kwamen aanzetten enzovoorts.
De bewakingsindustrie draait op volle toeren. Het bord van de firma Mapogo A Mathamaga is afschrikwekkend op een klassieke manier. De boodschap is duidelijk: twee tijgers, klaar om een ieder te verscheuren die over de muur van het huis durft te komen.
Wijnroots
In Nederland is wijn verreweg het bekendste importproduct van Zuid-Afrika. Steeds meer wijnmakers kiezen ervoor terug te gaan naar de roots van de Afrikaanse wijn. Ze willen de kwaliteit van de meest aangeplante, ondergewaardeerde druif van de Kaap, de Chenin Blanc, verhogen. Chenin Blanc wordt al 300 jaar verbouwd in Zuid-Afrika. Door de wijnstok op verschillende bodemsoorten (zandsteen en graniet) te planten en vervolgens de beste druiven te kiezen kan Bruwer Raats – een van de bekendste wijnmakers – kwalitatief hoogstaande Chenin Blanc-wijnen op de markt brengen.
Voor een zwarte wijnmaker is het moeilijk om te beginnen. Er is nog geen familietraditie, geen grond en geen geld. Een van de zwarte wijnpioniers is Ntsiki Biyela, geboren in het traditionele Kwa-Zula Natal en opgevoed door haar grootmoeder. Haar eerste kennismaking met ‘brouwen’ was het maken van het oorspronkelijke bier van mais en sorghum. In 2004 begon ze als junior wijnmaker in Stellenbosch en in 2005 nam ze het roer geheel over. Biyela: “Ik wil dat men zich later mijn wijnen herinnert en niet alleen dat ik een zwarte vrouwelijke wijnmaakster was. Maar ik vind het niet erg om rolmodel te zijn voor andere zwarte mensen.” (Trouw)
Meer dan een miljoen aids-wezen
Zuid-Afrika heeft een geschatte 5,5 miljoen mensen met HIV/AIDS. Bijna 1 op de 5 volwassenen is met HIV besmet of lijdt aan AIDS. Met dit trieste cijfer staat Zuid Afrika aan de wereldtop. Bijna een derde van de zwangere vrouwen (29%) bleek in 2006 HIV-positief, hetgeen heeft geleid tot ongeveer 1,2 miljoen AIDS-wezen.
De Zuid Afrikaanse regering nam de ernst van de epidemie tot voor kort niet serieus. Een voorbeeld: de levering van de anti-retrovirale behandeling (ART) is pas begonnen na zware druk van verschillende actiegroepen. Ook de opvang, behandeling en zorg van zwangere vrouwen bleef achter bij de omvang van de snel om zich heen grijpende ziekte.
Na zware kritiek op een grote aids-conferentie in Toronto in 2006 heeft Zuid-Afrika een strategisch plan voor de bestrijding van HIV, AIDS en SOA opgesteld. Dit programma heeft in ieder geval tot 2011 de beschikking over een groot budget waarmee het aidspreventie, behandeling, zorg en ondersteuning kan aanpakken. Voor meer informatie bekijk hetdossier over Zuid Afrika op de site van One World.
Trouwende homo’s
De website Behind the Mask maakt het makkelijk en snel zoeken naar actuele informatie over homoseksualiteit in de meeste Afrikaanse landen. Zo kom je te weten dat het homohuwelijk sinds 30 november 2006 is goedgekeurd door het Zuid Afrikaanse parlement en dus sindsdien wettig is.
Nobelprijswinnaars in steen
Kaapstad laat onder meer walvissen, straatartiesten en allerlei andere toeristische attracties zien. Dankzij de hoog boven de stad uitrijzende Tafelberg kan je niet verdwalen. De vlucht naar Kaapstad duurt 11 uur, een hele zit. Daar staat tegenover het in Zuid Afrika slechts een uur later is dan in Nederland, dus geen jetlag en dat scheelt. (..) De gouden formule van Waterfront, het winkel- en uitgaanscentrum in het havengebied van Kaapstad, is afgekeken van San Francisco. Dat zal de drommen bezoekers een zorg zijn, als ze het maar naar hun zin hebben. Je kan er uren rondzwerven en het is er veilig. Overal zie je geüniformeerde zwarte bewakers. Ze houden onder meer een oogje in het zeil op Nobel Square waar de toeristen de standbeelden bewonderen van Zuid Afrikaanse Nobelprijswinnaars Mandela, Tutu, Luthuli en De Klerk (foto).
Links
Een landkaart van Zuid Afrika.
Dossier Zuid Afrika op Wereldnet.
Global Voices Online vanuit Zuid Afrika
Zuid Afrikaanse bloggers trokken van leer toen hun president Thabo Mbeki die op 13 april verklaarde dat buurland Zimbabwe niet in een crisis verkeerde (There is no crisis’).
Tijdens de jaarlijkse Blog Awards in Kaapstad zijn begin april verkozen tot Zuid Afrikaanse weblog van 2008 de informatieve en politieke blog Thought Leader.
De jury verkoos de blog Breakfast tot de meest grappige blog van Zuid Afrika.
Een andere, zeer populaire blog is die van East Coast Radio Newswatch .
Zuid-Afrikaanse pers op Kidon: 95 kranten waarvan meer dan de helft in Engels.
