Zimbabwe ligt in zuidelijk Afrika, tussen Zuid-Afrika en Zambia. In 1979 wordt de voormalig vrijheidsstrijder Robert Mugabe (1924) als eerste zwarte premier van het land gekozen. Sinds 1987 is hij president en regeert Mugabe als een alleenheerser over Zimbabwe.
Onze correspondente in Zimbabwe is Gina Maxim. Klik hier voor haar profiel en filmpjes.
Land en verkiezingen
De chaotische landhervormingen van Mugabe in 2000 veroorzaken een uittocht van blanke boeren en verzwakten de economie. Hiermee begint een tijdperk van schaarste in Zimbabwe, ooit de graanschuur van de regio. Sindsdien is de situatie sterk verslechterd: het geld smelt weg in je handen met een officiële inflatie van meer dan 100.000 procent per jaar, de hoogste ter wereld. Daardoor zijn ernstige tekorten ontstaan aan voedsel, brandstof en andere basisgoederen.
Ondertussen hebben naar schatting drie miljoen mensen, een kwart van de Zimbabwanen, het land verlaten. Zij vertrekken, illegaal of legaal, naar buurlanden zoals Zuid Afrika of Zambia.
Aan de presidentsverkiezingen op 29 maart deden zowel Mugabe als de oppositie zoals Morgan Tsvangirai en Simba Makoni mee. De uitslagen laten lang op zich wachten en de spanning in het land loopt op.
Als op maandag 15 april de uitslag nog niet bekend is, roept de Zimbabwaanse oppositiepartij Movement for Democratic Change (MDC) het volk op om te staken. Als protest tegen de beslissing van de Hoge Raad om de uitslag van de verkiezingen niet bekend te maken. BBC-correspondent Peter Biles vraagt zich af hoeveel impact een staking kan hebben omdat vier op de vijf Zimbabwanen geen baan heeft.
Zimbabwe in feiten en cijfers
Aantal inwoners: 12.311.143 (Juli 2007)
Hoofdstad: Harare
Onafhankelijk: sinds 1980, voorheen Rhodesië sinds het land in was 1923 geannexeerd door Engeland
Staatsvorm: parlementaire democratie (officieel)
Talen: Engels (officieel), Shona, Sindebele
Oppervlakte: 390.580 vierkante kilometer, ongeveer 9,4 keer Nederland
Armoedegrens : 68% van de Zimbabwanen leefde in 2004 onder de armoedegrens (1 tot 2 dollar per dag)
Religie: 50% mix van christelijk en plaatselijk geloof, 25% chirstelijk, 25% overige religies (waaronder 1% moslim)
Gemiddelde leeftijd : mannen 40,6 jaar, vrouwen 38,3 jaar (2007). In 1990 was dit nog circa 60 jaar, volgens de Wereldbank.
Hiv-aids : 1,8 miljoen Zimbabwanen heeft hiv/aids (2001).
Internetgebruikers: 1, 22 miljoen (2006).
Typisch Zimbabwaans
Iedereen is miljonair
Eind vorig jaar kostte een brood 85.000 Zim dollar, begin 2008 is dat 1,5 miljoen dollar vertelt Oliver uit Victoria Falls, beroemd om zijn enorme watervallen. In zijn sputterende Opel Kadet rijdt Oliver vakantiegangers naar The Falls, het toeristisch paradepaardje van Zimbabwe. Hiermee verdient hij 50 miljoen Zim dollar (zo’n 34 euro) en daarmee zit Oliver volgens de Wereldbank net boven de exterme armoedegrens van 1 US dollar per dag.
Hij heeft twee schoolgaande kinderen en zijn ouders wonen bij hem in. Desondanks klaagt Oliver niet. Als zelfstandig ondernemer is hij in staat zijn prijzen enigzins te laten meegaan met de frequente inflatiestijgingen. (Financieel Dagblad)
“Een autoband kostte in maart vier miljard Zimbabwaanse dollar,” zegt Goof de Jonge, eigenaar van een reisbureau in Harare. “Maar bij de bank mag ik maar 500 miljoen opnemen. Dat betekent dat ik acht dagen achter elkaar naar de bank moet voor die band. Maar zo gauw ik het geld heb, is de band alweer duurder.” De Jonge vertelt het verhaal bijna terloops. Zelfs aan hyperinflatie raak je in een land als Zimbabwe kennelijk gewend. (De Pers)
Book Café
Zimbabwe is bekend vanwege de astronomische inflatie, lege supermarktplanken en lange rijen voor benzinepompen. Ondanks alle problemen kent de hoofdstad Harare ook aangenaam verslavende plekken zoals Book Café.
Sinds tien jaar is Book Café het epicentrum van Harare’s alternatieve cultuur. Zes nachten per week verzamelt zich hier een publiek, net zo gevarieerd als de stad zelf. Book Café belichaamt de tegencultuur, waar ruimte is voor dialoog en vrije expressie. Het biedt geen podium aan slogans of campagne voeren, hier is geen censuur. Deze reportage maakte de onafhankelijke filmmaker Eugene Ulman ter gelegenheid van de tienjarige verjaardag van Zimbabwe’s Book Café.
Aidscijfers dalen
Dagelijks vluchten naar schatting zesduizend Zimbabwanen de grens over, meestal naar Zuid Afrika. Bevolkingscijfers zijn onbetrouwbaar door deze leegloop van het land maar ook door de hoge sterftecijfers onder kinderen en het enorme aantal hiv/aids patiënten. Het lijkt tegenstrijdig maar de aidscijfers dalen. Was de levensverwachting enkele decennia geleden nog 60 jaar, deze is nu gedaald naar 34 jaar. Steeds meer (aanstaande) moeders zijn te arm om naar het ziekenhuis te gaan. Ze sterven thuis, in stilte.
Nog geen 20.000 van de 500.000 aidpatiënten krijgen de aidsremmers die ze nodig hebben. Dat de aidscijfers in Zimbabwe dalen, komt alleen door de emigratie. Juist degenen die het vaakst zijn besmet - uit de leeftijdsgroep 20 tot 45 jaar - vertrekken. (Trouw)
Links
Zimbabwe verwordt in rap tempo tot een van de moderne tragedies op het Afrikaanse continent.
Kubatana.net is on line community van en voor activisten. Via deze website is het makkelijker zoeken naar informatie over de mensenrechtensituatie in Zimbabwe. Met circa 11.500 artikelen en rapporten.
Gesprekken met correspondenten van Wereldnet in Zimbabwe (zie ook de dossiers).
Global Voices Online vanuit Zimbabwe.
Zimbabwaanse pers: The Zimbabwe Guardian, Zimbabwe Post, The Zimbabwean, krant voor Zimbabwanen in balingschap, Zimbabwe Journalists, SW Radio, onafhankelijk radiostation over Zimbabwe uit Londen. Nog zeventien Zimbabwaanse kranten en tijdschriften in Kidon.
