Het was een van de meest bekeken filmpjes op het internet vorig jaar: een team van jonge blonde vrouwen die topless langs de weg staan om met snelheidsborden de weggebruiker aan de snelheidslimiet te herinneren. Het liep storm op dit nieuwsfilmpje op de normaal altijd zo rustige site van de RFSF, de Deense raad voor verkeersveiligheid.
De Speed Bandits: een fictieve actie met feitelijk effect.De acties van deze Speed Bandits waren volgens de verslaggever in het filmpje meer dan succesvol: op de wegen waar de dames postten ontstonden lange files door langzaam voorbijrijdende en stilstaande automobilisten. Later bleek het filmpje door de RFSF in scene gezet, maar de tijdens het filmen gecreëerde opstoppingen waren een tastbaar effect van de aanwezigheid van de schaargeklede blondines.
In La Paz, Bolivia doet men op een iets minder rechtstreeks tot de verbeelding sprekende manier hetzelfde: meisjes verkleed als zebra’s worden ingezet om weggebruikers aan de verkeersregels te herinneren. Dergelijke acties, al dan niet topless uitgevoerd, zijn namelijk hard nodig. Het verkeer is een van de grootste doodsoorzaken ter wereld.
Verkeersveiligheid wereldwijd
Verkeersongelukken zijn de grootste door mensen
veroorzaakte doodoorzaak ter wereld.Ieder jaar vallen er wereldwijd 1,2 miljoen doden in het verkeer, en raken er zo’n 50 miljoen mensen gewond, dat zijn 136 doden per uur. Verkeersongevallen zijn daarmee wereldwijd de grootste door mensen veroorzaakte doodsoorzaak, vóór zelfmoord (90 doden per uur) en gewapende conflicten (30 doden per uur). Door de snelle toename van het autogebruik wereldwijd zijn verkeersongelukken de afgelopen jaren de belangrijkste doodsoorzaak voor jongeren tussen de 15 en 20 jaar geworden.
Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt dat Latijns-Amerika veruit de gevaarlijkste wegen heeft: meer dan twintig verkeersdoden per 100.000 inwoners is in veel Latijns-Amerikaanse landen gebruikelijk, bijna vier keer zoveel als in Nederland. Elders in de wereld zijn slechts de wegen in Thailand en Zuid-Korea van een vergelijkbare onveiligheid.
In vergelijking met dit soort landen is het aantal verkeersdoden in de rijkste een meest gemotoriseerde landen erg laag. Naast de vanzelfsprekende oorzaken als het verschil in kwaliteit en veiligheid van de auto’s zelf en de gebrekkige of totaal afwezige controle op naleving van de verkeersregels in sommige landen, spelen ook de kwaliteit van de wegen en rijopleidingen een belangrijke rol. De combinatie hiervan zorgt ervoor dat er in een land als China per 1000 auto’s bijna tien keer zoveel doden vallen als in het grootste autoland ter wereld, de Verenigde Staten.
De prijs van een rijles
Het omkopen van een agent voor een rijbewijs noemt men
in Nicaragua “de beet”.Het grote aantal verkeersdoden in een land als Nicaragua kan niet los gezien worden van het gebrek aan rijopleiding in dit land. Het halen van je rijbewijs op de officiële manier kost in Nicaragua ongeveer 25 euro, en zo’n 20 bezoekjes aan het politiebureau. Maar het is ook mogelijk, en heel gebruikelijk, om een politieagent om te kopen zodat je zonder ook maar één rijles te volgen met een rijbewijs het politiebureau uit kunt lopen. Het is logisch dat de mensen die zonder enige instructie of rijexamen de weg op gaan, meer brokken maken dan mensen die verplicht zijn een uitgebreide, peperdure rijopleiding te ondergaan.
Maar is een langdurige en peperdure rijopleiding zoals in Nederland wel dé garantie voor grotere wegveiligheid? In de staat Alabama in de Verenigde Staten betaal je in totaal 51 dollar voor de officiële gedeelten van je rijexamen: 5 dollar voor je theorie, 23 dollar voor je Learner’s Permit waarmee je onder begeleiding van een meerderjarige zelfstandig het autorijden mag oefenen, en vervolgens 23 dollar voor je rijexamen en het behalen van je volledige rijbewijs. Hoewel je in veel grotere staten als Californië een meer Europees systeem hebt waarbij je rijlessen moet volgen bij een officiële instructeur. Maar deze lessen zijn niet zo peperduur als in veel Europese landen: je bent zelfs in het relatief dure Californië meestal rond de 500 dollar kwijt aan het hele pakket, inclusief afrijden en het verkrijgen van je officiële papiertje.
In armere landen heeft de verkeerspolitie het vaak moeilijk.Hoewel Amerikanen in veel staten zichzelf mogen leren rijden zonder rijinstructeur, staan ze bekend om hun hoffelijke rijgedrag. De cijfers voor Amerikaanse verkeersdoden zijn maar iets hoger dan in Europa, terwijl de Verenigde Staten het grootste aantal auto’s per inwoner heeft. Dit heeft veel te maken met de kwaliteit van de Amerikaanse infrastructuur. Naast een goede rijopleiding zijn een goede infrastructuur en handhaving van de regels misschien zelfs belangrijker.
In veel armere landen is dit vaak een probleem: de staat van de wegen loopt altijd achter op de grote hoeveelheid verkeer die de wegen moeten verwerken en voor verkeershandhaving is al helemaal geen geld beschikbaar. Dit soort landen hebben dus nog een lange weg te gaan naar meer veiligheid op de wegen. De vraag is echter wel of het duur maken van het rijbewijs zoals in west-Europa de meest verkieslijke route naar minder ongelukken is: een gedegen rijopleiding hoeft niet duur te zijn, en veilige wegen en ‘meer blauw op straat’ zijn minstens even belangrijk.
