In Suriname wordt een dode dansend naar zijn graf gedragen, begeleid door vrolijke blaasmuziek. In de traditionele luchtbegrafenissen van Tibet wordt het dode lichaam aan stukken gesneden en aan de gieren gevoerd. En in Brazilië kun je professionele ‘carpideiras’ betalen om op een begrafenis een flink potje te janken. De rituelen die gepaard gaan met de dood zijn overal ter wereld heel erg verschillend.
Een kerkhof voor armen in Zuid-Afrika.Cremeren, begraven, met of zonder kist, reinigen, balsemen, expressieve of juist ingetogen rouwrituelen: iedere cultuur heeft eigen manieren om met de dood en haar doden om te gaan. In de Chinese cultuur is het bijvoorbeeld traditioneel gebruikelijk om de doden te begraven, maar dit is officieel verboden sinds de communisten de macht overnamen in 1949: het verplichtstellen van crematies had tot doel het vrijmaken van kerkhoven voor andere doeleinden en het onderdrukken van de zeer uitgebreide traditionele Chinese begrafenisrituelen. In het westen zien we ook verschuiving naar steeds meer crematies en minder begraffenissen, zeker sinds 1963, toen de paus het verbod op crematie voor katholieken ophief. In India is het de norm om dode lichamen te verbranden: als een familie te arm is om voldoende hout te betalen voor een volledige crematie, verbranden ze liever het lichaam deels: een begrafenis is bijna nooit een optie, want verboden in de Hindoestaanse traditie.
Religies hebben grote invloed op de manier waarop mensen begraven worden. Aangezien het beeld van het leven na de dood per religie verschilt, verschilt ook de aard en vorm van de begrafenisrituelen die de overgang naar het hiernamaals moeten symboliseren. Bij religies waarin reïncarnatie centraal staat, zoals hindoeïsme en boeddhisme, sluit de aard van de rituelen aan op de reïncarnatiegedachte. Crematie van het stoffelijk overschot heeft sterk de voorkeur omdat het algemene geloof is dat de ziel pas aan een nieuw leven kan beginnen als het oude lichaam volledig van de aardbodem verdwenen is. Joden geloven daarentegen juist dat bij verbranding de ziel te weinig tijd krijgt om van het lichaam los te komen, en crematie is in het Joodse geloof dan ook verboden, net als bij islamieten.
Goliath Casket maakt extra grote kisten voor dikke doden.Begrafenissen zijn dus overal ter wereld anders. Maar waar je ook kijkt op de wereld, overal zijn mensen die er iets aan verdienen. Want geld moet rollen, natuurlijk, ook als het met de dood te maken heeft: voor een paar pesos huilen of bidden oude vrouwtjes voor de doden op het kerkhof in La Paz. In Ghana boeren de bouwers van extravagante grafkisten in alle vormen, kleuren en maten uitzonderlijk goed, net als het bedrijf Goliath Casket in de Verenigde Staten, dat zich specialiseert in gigantische massief stalen grafkisten voor veel te dikke doden.
Ondanks de grote wereldwijde verschillen in de manier waarop mensen afscheid nemen van hun doden, is er één ding in ieder geval overal hetzelfde: overal zijn er mensen dagelijks bezig een centje over te houden aan de dood.
Voor de huidige generatie reizigers staat Nicaragua synoniem aan prachtige stranden, klimtochten op vulkanen en slaperig, ontspannen koloniale stadjes. Dat is een ander soort betrokkenheid met Nicaragua dan van veel (linkse) jongeren dertig jaar geleden. Zij wilden met woord maar ook met daad `de strijd van het Nicaraguaanse volk’ ondersteunen. Een stroom Nederlanders toog in de jaren tachtig naar Nicaragua, als teamlid van een bouwbrigade of om te werken in projecten voor fietsenwerkplaatsen en kinderopvang.
