Persepolis, de grootste toeristenattractie van Iran, ligt enkele kilometers buiten Shiraz in het zuidwesten van Iran. De stad Persepolis is de Akropolis van de Perzen. Gebouwd op een plateau in de woestijn, zodat je al van verre de pilaren ziet opdoemen. De stad is rond 500 voor Christus gebouwd door de Perzische koningen Darius en Xerxes, met enkele van de decadentste feestpaleizen uit de oudheid.
Onze correspondente in Teheran is Maryam Raz. Klik hier voor haar profiel en filmpjes.
Iran in feiten en cijfers
Aantal inwoners: 65 miljoen.
Hoofdstad: Teheran.
Onafhankelijk: de Islamitische republiek Iran is in april 1979 uitgeroepen.
Staatsvorm: theocratische republiek.
Talen: Perzisch, Turks en Koerdisch.
Oppervlakte: 1.648.000 vierkante kilometer (40 maal Nederland).
Armoedegrens: 18% van de Iraniërs leeft onder de armoedegrens (1 tot 2 dollar per dag).
Religie: Islam (Sjiieten 89%, Soennieten 9%).
Gemiddelde levensverwachting: 71 jaar (mannen 69 jaar, vrouwen 72 jaar).
Hiv-aids: 66.000 Iraniërs met hiv en/of aids (2005).
Internetgebruikers: 18 miljoen (2006).
Typisch Iran
Ayatollahs en sneeuw
Op een dag zoeft ze met woest wapperende hoofddoek achter een vriendin aan de berg af. Het is jaren geleden dat ze op ski’s stond en ze kan haar vriendin nauwelijks bijhouden. Hijgend komt ze aan bij de stoeltjeslift. En dan schrijft ze: ‘Even is het net alsof we weer in Iran zijn; de rij voor de lift is gescheiden, mannen links, vrouwen rechts. Maar echt goed is er niet over nagedacht want op die manier komen mannen en vrouwen juist naast elkaar in het stoeltje te zitten. En zo gaan verliefde stelletjes in elkaar verstrengeld naar boven. Shirin gebaart een jonge snowboarder dat hij moet wachten en trekt me ruw naast zich het stoeltje in. Waarom gelden er hier andere regels? vraag ik Shirin als we met flinke vaart de lucht in gaan. “De ayatollahs kunnen niet skiën,” antwoordt ze glimlachend.’ Deze passage is een van de talloze geestige scènes uit ‘Stiekem kan hier alles’, een boek van journaliste Eefje Blankevoort.
Isfahan wacht op toeristen
Isfahan: ook mooi in het donker.Het is een oase, een verademing om in Isfahan te zijn na de drukte en viezigheid van Teheran met zijn sfeerloze betonnen kolossen en smog. De tweede stad van Iran heeft mooie, schone, rustige en brede boulevards met palmbomen. Op het centrale Imam-plein, met zijn twee indrukwekkende moskeeën, bepalen wandelaars, fietsers en een enkel folkloristisch paard en wagen het tempo. En dat ligt niet meer zo hoog nu steeds minder toeristen de reis naar Iran aandurven. Het land is bijna dagelijks internationaal nieuws, en meestal niet positief. De verkopers in de souvenirwinkeltjes, de rondslenterende jongens met hun ansichtkaarten, de mannen met handgeweven sjaals: allemaal wachten ze op de toerist. Overigens, een vakantie boeken naar Iran kan via het Iran Traveling Center.
Leegloop
Niet omdat ze worden gediscrimineerd maar omdat het zo makkelijk gaat. Een gestage stroom christenen, joden, zoroastriers en baha’i verlaat Iran. Het was vorig jaar een eenzame kerst voor Iraanse christen Ada. De afgelopen jaren zijn de feestdagen langzaam veranderd van een gezellige bijeenkomst rond de boom in een afscheid van vertrekkende vrienden en familie. Ada: ‘Dit jaar was er niemand meer om uit te nodigen. Al onze familie, vrienden en meeste kennissen zijn vertokken. Nu hebben wij ook besloten om te emigreren.’
Niet religieuze vervolging is de reden voor het massale vertrek van niet-islamitische Iraniërs. De slechte economie en de lokroep van geëmigreerde familieleden en permanente Amerikaanse verblijfsvergunning zijn de drijvende krachten. Volgens de hulporganisatie HIAS wachten momenteel 10.000 Iraniërs op vertrek naar de VS.
YouTube-diplomatie
Omstreden wateren: de Straat van Hormuz.Op zondag 6 januari varen in de Straat van Hormuz vijf bewapende speedboten van de Iraanse marine agressief af op drie patrouillerende Amerikaanse oorlogsschepen. Ze achtervolgen ze en zouden hen bedreigen. Het hele gebeuren duurt nog geen half uur. Er worden geen schoten gelost en er is geen schade.
De Straat van Hormuz is een wespennest. De engte is nog geen twintig zeemijl breed, de twee marines zitten bovenop elkaars lip en als een nerveuze matroos een schot lost is Leiden in last. In principe is het incident precies dat: een incident zoals er al zoveel zijn geweest tussen de VS en Iran. Niets bijzonders.
Opmerkelijk is echter dat het Pentagon – als onderdeel van de propaganda slag – een video van het incident op zijn website zet. Als in een heuse Hollywood thriller, gefilmd vanaf de stuurhut, zie je een blauwe speedboot dichterbij komen. Je ziet matrozen onrustig door beeld lopen en je hoort ` Ik kom op je af’ in het Engels, met een zwaar accent. Kort daarna staakt de Iraanse speedboot de achtervolging.
De volgende dag geeft de Iraanse overheid ook een video vrij. Daarop gaat het een stuk rustiger toe, de bemanningen wisselen kalm informatie uit over elkaars positie. Welke video is waarheidsgetrouw, deze kwestie werd vooral uitgevochten op de videowebsite YouTube. Honderdduizenden bezoekers hebben de video’s onderzochten en getracht onjuistheden te ontdekken. Vanaf dat moment is YouTube een belangrijk podium voor internationale betrekkingen. (De Groene)
Links
Een van de betere blogs vanuit Iran is van NRC correspondent Thomas Erdbrink. Met een gezond gevoel voor humor houdt Erdbrink zijn trouwe lezersschare via zijn blog ‘Onze man in Teheran’ op de hoogte van het dagelijks leven in Iran.
Ramin Farahani, Nederlander van Iraanse afkomst, woont een groot deel van het jaar in Iran. Twee jaar geleden maakte hij de documentaire ‘Jews of Iran’. Ook op zijn blog‘Raminbox’ (voornamelijk in Farsi) geeft Ramin blijk van zijn gevoel voor beeld en verhalen vertellen.
Marjane Satrapi en Vincent Paronnaud ontvingen een Oscar nominatie voor de animatiefilm ‘ Persopolis’, dat verhaalt over Satrapi’s eigen jeugd tijdens de Islamitische revolutie en de val van de sjah. Lees over Persopolis op IMDB en bekijk de trailer.
In Iran wonen relatief veel jongeren, van wie de meesten hoger opgeleiden. Dat verklaart de enorme populariteit van internet. Radio Zamaneh beweert de eerste interactieve radiozender in Iran te zijn. De kernredactie zetelt in Amsterdam en werkt met een groot correspondentennetwerk in Iran.
Een snel wisselende, grote verzameling foto’s van Iraanse fotografen, profesionals en amateurs op photoblogs.ir. Het geeft een mooi overzicht in beelden van de fraaie en lelijke kanten van Iran.
Een interview met Cyrus Farivar, een Iraans Amerikaanse journalist en schrijver op Global Voices. Farivar werkt aan een boek over de invloed van internet op de samenleving: The Internet of Elsewhere.
Een on line nieuws- en opinieblad, zo laat de site RoozOnline zich het best omschrijven. De betrokken Iraanse journalisten wonen in Iran, Europa en de V.S.
Global Voices uit Iran.
22 Iraanse kranten op Kidon.
